( 6 * ) - مغص ، قولنج يا Colic ( 7 * ) - حصاهء - سنگريزه يا سنگ كليوى ( 8 * ) - نانخواه ، زنيان ، كمون حبشى Trachyspermum copticum Code - 385 حماما Amomum cardamon L ديوسكوريد ذيل آمومن كه نام جنس است از سه گياه نام مىبرد كه امروزه آنها را هل مىناميم و به عنوان ادويه در غذا از آن استفاده مىشود و پزشكان سنتى هر سه گياه را حماما ناميده‌اند و خواص آنها را يكسان ذكر نموده‌اند . ديوسكوريد مىنويسد : آمومن درختچه‌اى است با شاخه‌هاى بهم درآميخته با ظاهرى شبيه خوشه ، گل آن كوچك مانند لوقيون 1 * و برگ آن به برگ بروانيا كه به سريانى آن را فاشرستين 2 * مىنامند شباهت دارد بهترين آن را از سرزمين ارمنستان مىآورند ، رنگ ميوه طلائىرنگ و رنگ چوب آن ياقوتى و بسيار معطر است . نوع دوم از آن بزرگتر و در زمينهاى مرطوب مىرويد اثر آن از نوع طلائى ضعيف‌تر و رنگ آن متمايل به سبزى است و بوى آن مانند سداب است ، اما نوعى كه از بنطس مىآورند ياقوتىرنگ است نه درازا دارد و نه پهنا زودشكن است و به شكل خوشه نمودار مىشود و پر از ميوه است و بويش پراكنده مىشود . از انواع هل آنچه سفيدرنگ و يا به سرخى متمايل و بدون پيچ‌وخم و صاف و غلاف ميوه پر از دانه به شكل خوشه كوچك ، سنگين ، خوش‌بو و تند كه زبان را بگزد و يكرنگ و يكنواخت باشد بهتر است . آمومن گرم و خشك و قابض و خواب‌آور است چنانچه آن را بر پيشانى ضماد كنند سردرد را آرام مىنمايد ضماد آن ورمهاى گرم را تحليل مىبرد ضمنا مخلوطى از جوشانده حماما و بادروج بر گزيدگى عقرب سودمند است . ضماد آن با زبيب در ورم گرم چشم و ورم احشاء سودمند است شياف رحمى آن و يا نشستن در جوشانده آن درد رحم را تسكين مىدهد . حماما جگر را تقويت نموده و براى مبتلايان به نقرس سودمند است . . . ( تت دياسقوريدوس م 1 - ش 12 ص 24 ) . حماما ، ديوسكوريد گويد درختچه‌اى است با شاخه‌هاى بهم درآميخته با ظاهرى شبيه به خوشه ، گل آن كوچك مانند لوقيون و برگ آن به برگ بروانيا . . . [ بقيه مطالب همان است كه در دياسقوريدوس آمده است ] . ابن ماسويه گويد بهترين آن را از ارمنيه مىآورند رنگ آن طلائى است چوب آن تلخ‌مزه و بوى آن شديد است . . . ( تت الحاوى ج 22 ص 28 ) . خاصيتش ادرار بول و حيض است و مضرتش به سپرز . . . ( ابنيه 108 ) . اخوينى آن را در موارد اسهال ، سنگ كليه ، چكه‌چكه آمدن ادرار ، اختناق رحم و بيماريهاى رحم به كار برده و تركيباتى را ارائه داده است در باب اوجاع رحم صفحه 515 مىنويسد : " . . . حيض اين زن تنك بود و رنگ خون حيض سپيد و بر زهار موى نبود حيض اندكى آيد و روزگار باكى بسيار بود و روزگار حيض اندكى . . . " سپس شيافى را براى واژن توصيه مىنمايد 3 * . . . ( هدايه المتعلمين 395 - 491 - 492 - 499 - 515 و 545 ) . به رومى اومومون و به سريانى حماما گويند . . . رازى گويد قوت آن مانند وج ولى اثر تحليل برندگى آن بيشتر و وج اثر خشك